Hete bliksem

6,9K Bewaar recept

Oud-Hollandse klassieker

Er zijn van die echte Hollandse gerechten die al generaties meegaan maar die soms ook een beetje in de vergetelheid raken. Hete bliksem is er zo ééntje.

Een ouderwetse stamppot die niet alleen heerlijk verwarmt, maar ook een vleugje nostalgie oproept. Wij maken hem graag met een combinatie van zoete en zure appels, wat zorgt voor een fijne afwisseling tussen het frisse van de appels en hartige van de aardappelen. En natuurlijk met spekjes en een stevige rookworst erbij, zoals het hoort.

Hemel en aarde

Hete bliksem is een van de oudste Nederlandse stamppotten. De naam klinkt misschien wat spannend, maar er zit natuurlijk een reden achter. En nee, het heeft niets te maken met pittigheid. De appels in het gerecht geven tijdens het koken veel vocht af, waardoor de stamppot lekker lang warm blijft. Wie te snel een hap neemt en zijn mond brandt (als door de bliksem getroffen), weet meteen waarom het gerecht deze naam kreeg! In sommige streken stond het vroeger trouwens ook bekend als “hemel en aarde”. Waarbij de appels symbool zijn voor de hemel en de aardappelen voor de aarde.

Oorspronkelijk werd hete bliksem gemaakt met wat er voorhanden was. In de herfst, als de appelbomen vol hingen, kwamen zowel zure Goudreinetten als zoetere appels zoals Jonagold of Royal Gala in de pan terecht. Het resultaat: een smeuïge, lichtzoete stamppot met een zuurtje dat het spek en de worst mooi in evenwicht brengt.

Zoete en zure balans

De kracht van dit gerecht zit dus echt in de eenvoud. Wij gebruiken kruimige aardappelen die tijdens het koken goed uiteenvallen. De combinatie van verschillende appelsoorten zorgt voor die kenmerkende smaak. Lekker fris, zacht en een beetje zoet tegelijk. Tijdens het stampen voegen we een eetlepel grove mosterd toe voor wat extra pit en een klontje boter voor extra romigheid.

Sommigen voegen nog een scheutje kookvocht of melk toe om het geheel luchtiger te maken, maar dat is een kwestie van smaak. Wat je zeker niet mag vergeten zijn echter de uitgebakken spekjes. Die geven niet alleen zout en bite, maar ook die vertrouwde geur die meteen doet denken aan de keuken van vroeger.

Met spek en worst zoals het hoort

Traditioneel wordt hete bliksem geserveerd met spek en rookworst. De combinatie van het zoute vlees en de lichtzoete appelstamppot is echt super lekker. Wij bakken de spekjes apart tot ze knapperig zijn en roeren ze daarna door de stamppot, of strooien ze er vlak voor het serveren overheen. Een echte (slagers)rookworst maakt het geheel af.

Als je eens wat ander wil, kan ook eens proberen om stukjes gebakken bloedworst of draadjesvlees bij de hete bliksem te serveren. Dat werd vroeger vooral vaak gedaan in de Betuwe en Gelderland.

Heerlijk op een gure dag

Hete bliksem is precies zo’n gerecht dat laat zien hoe eenvoudig en lekker Nederlands eten kan zijn. Wij maken het vaak op een gure dag, wanneer het buiten regent en je zin hebt in iets warms en hartigs. Het is snel klaar, vult goed en smaakt altijd vertrouwd.